Πόσες φορές δεν έχουμε βρεθεί να θέλουμε να γίνουμε πιο κοντά σε έναν άνθρωπο, αλλά ταυτόχρονα να τρομάζουμε στην ιδέα της οικειότητας; Ο φόβος της αποδοχής, του τραυματισμού ή της απόρριψης μπορεί να είναι τόσο έντονος που να σαμποτάρει τις σχέσεις που κατά τ’ άλλα μπορεί να είναι εξαιρετικές. Ας εμβαθύνουμε σε αυτό το παράδοξο που μας κρατά σε απόσταση.
Ο φόβος της οικειότητας είναι πιο συχνός απ’ όσο νομίζεις
Υπάρχει μια κοινή πεποίθηση ότι όλοι επιθυμούν την εγγύτητα. Όμως, αυτή η επιθυμία συνοδεύεται συχνά από ένα ισχυρό συναίσθημα φόβου. Ερευνες δείχνουν πως η oικειότητα μπορεί να προκαλέσει άγχος και αναστάτωση, δημιουργώντας αμφιβολίες για το αν είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε την καρδιά μας σε κάποιον άλλο. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι, προτιμούν να κρατούν αποστάσεις, ώστε να προστατεύσουν τις ευαίσθητες γωνίες της ψυχής τους.
Αυτή η αντίφαση είναι πιο έντονη στις σχέσεις που έχουν προοπτική. Η προσεγμένη σύνδεση που κρύβει υποσχέσεις μπορεί να φαίνεται ελκυστική, αλλά η επιθυμία να δημιουργηθεί αυτή η σύνδεση έρχεται συνήθως με την ανησυχία του «τι θα συμβεί αν…». Ο φόβος της οικειότητας κινδυνεύει να σαμποτάρει το καλύτερο που έχουμε για να προσφέρουμε στους άλλους και σε εμάς τους ίδιους.
Η παιδική ηλικία επηρεάζει τη σχέση μας με την οικειότητα
Πολλοί από εμάς φέρουμε βαριά τον αντίκτυπο της παιδικής μας ηλικίας στη σχέση μας με την οικειότητα. Αν μεγαλώσαμε σε ένα περιβάλλον όπου οι εκφράσεις συναισθημάτων ήταν περιορισμένες ή γεμάτες συγκρούσεις, μπορεί να θεωρούμε τη στενή σχέση επικίνδυνη. Ούτε καν δεν συνειδητοποιούμε πόσο αυτά τα πρώτα χρόνια επηρεάζουν τις ενήλικες σχέσεις μας.
Είναι οξύμωρο, αλλά ενίοτε αποφεύγουμε τη στενή επαφή με ανθρώπους που θέλουμε να προσεγγίσουμε γιατί αναγκαζόμαστε να κάνουμε την εσωτερική μας εργασία. Αυτός ο κύκλος καταλήγει να μας απομακρύνει από τις υγιείς σχέσεις, είτε πρόκειται για φιλία είτε για έρωτα.
Γιατί σαμποτάρουμε τις σχέσεις που μας αξίζουν;
Ο φόβος της οικειότητας μπορεί να μας οδηγήσει σε συμπεριφορές που φαίνονται αυτοκαταστροφικές. Στην πραγματικότητα, το σαμποτάζ των σχέσεων μπορεί να πηγάζει από την ανησυχία για την απώλεια της ελευθερίας μας. Αν φοβόμαστε ότι η εγγύτητα θα μας «κλειδώσει», θα αποφύγουμε ενστικτωδώς να ανοίξουμε την καρδιά μας.
Μερικές φορές οι άνθρωποι ασκούν υπερβολική κριτική για να επισημάνουν ατέλειες στους άλλους προτού εκείνοι τους πλησιάσουν πιο κοντά. Ακολουθεί μια λίστα με τα πιο κοινά καθοριστικά σημεία που δείχνουν πώς μπορεί να σαμποτάρουμε μια υγιή σχέση:
- Αναβάλλουμε σημαντικές καλοκαιρινές συναντήσεις.
- Δημιουργούμε δράματα όπου δεν υπάρχουν.
- Εκφράζουμε συνεχώς αρνητικές σκέψεις.
- Αφήνουμε το παρελθόν να κυριαρχεί στο παρόν.
- Αποφεύγουμε τη συζήτηση για τις επιθυμίες μας.
Αυτές οι συμπεριφορές δεν οδηγούν πουθενά καλό. Μοιάζει με κακοφτιαγμένο σχέδιο αυτοκαταστροφής που τελικά βλάπτει εμάς και τους άλλους.
Ο ρόλος του φόβου στο φλερτ και την ερωτική ζωή
Όταν προσπαθούμε να συνδεθούμε ερωτικά με κάποιον, ο φόβος παίζει κεντρικό ρόλο. Πολλές φορές, μπορεί να νιώθουμε ότι πρέπει να είμαστε «τέλειοι» ή να δείξουμε μια άλλη διάσταση του εαυτού μας. Αυτός ο φόβος αποδοχής στέκεται εμπόδιο στην αυθεντικότητα. Βλέπουμε ανθρώπους να επιλέγουν προσωπεία, να κρύβονται πίσω από ψεύτικες εικόνες και τελικά να καταλήγουν μόνοι.
Οι αλληλεπιδράσεις γίνονται επιφανειακές γιατί νιώθουμε φόβο να δείξουμε τον πραγματικό μας εαυτό. Είναι σαν να θέλουμε την οικειότητα αλλά να παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε μια φυλακή ψευδών προσδοκιών και ιδανικών.
Πώς να προχωρήσουμε από τον φόβο στην οικειότητα
Η μετάβαση από τον φόβο στην οικειότητα απαιτεί θάρρος. Δεν χρειάζεται να καταπιέσουμε την επιθυμία μας για σύνδεση. Αντί να φοβόμαστε τον πόνο, μπορούμε να αποδεχτούμε ότι οι σχέσεις έχουν τις θετικές και τις αρνητικές τους πλευρές. Η συνειδητοποίηση αυτή είναι το πρώτο βήμα για να ανοίξουμε την καρδιά μας. Χρειάζεται να κάνουμε τη συνειδητή απόφαση να προσεγγίσουμε τους ανθρώπους που αξίζουν την προσοχή μας.
Η βαθιά εργασία με τον εαυτό μας μπορεί να κάνει θαύματα. Εργαζόμαστε στην αυτοεκτίμηση και χωρίς να προσπαθούμε να αποκτήσουμε τη τελειότητα, αρχίζουμε να αποδεχόμαστε τις ατέλειές μας. Αναγνωρίζουμε ότι αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε σε μια σχέση είναι η ειλικρίνεια και η αποδοχή.
Η οικειότητα ως πηγή δύναμης και στήριξης
Η οικειότητα δεν είναι μόνο συναίσθημα, αλλά και πηγή δύναμης. Όταν αποτελούμαστε από αληθινές σχέσεις, ο φόβος χάνει την επιρροή του. Μοιραζόμενοι σκέψεις, φόβους και όνειρα μας δίνεται μια ευκαιρία να κτίσουμε δεσμούς που αντέχουν στον χρόνο. Οι πιο ουσιαστικές σχέσεις αποδεικνύονται αυτά που μας στηρίζουν ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές.
Η οικειότητα μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για ανάπτυξη και προσωπική εξέλιξη. Μέσω των υγιών σχέσεων, έχουμε την ευκαιρία να δούμε τον κόσμο με άλλη ματιά, να μάθουμε από τους άλλους και να φτιάξουμε ένα περιβάλλον που ενισχύει την κοινή μας πρόοδο. Κάθε στιγμή που ανοίγουμε την καρδιά μας, είναι μια επένδυση στη ζωή μας.
Είναι καιρός να κάνουμε ειρηνική συμφωνία με τον φόβο της οικειότητας. Μην περιμένετε την τέλεια στιγμή. Ανοίξτε τον εαυτό σας, δείξτε εμπιστοσύνη στους άλλους και προχωρήστε, step by step, καθώς οι καλύτερες αναμνήσεις βρίσκονται ακριβώς πίσω από αυτή τη δυστοπία που λέγεται φόβος.